Szkolenie okresowe kończysz co 5 lat, licząc od dnia uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Wpis kodu 95 starosta robi na 5 lat od wydania świadectwa, ale nie dłużej, niż ważne jest orzeczenie lekarskie i psychologiczne. Badania powtarzasz co 5 lat, a po 60. urodzinach co 30 miesięcy. O dacie przy kodzie 95 decyduje więc ten termin, który mija najwcześniej.
| Kto płaci | Za co | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Kierowca | Przewóz bez okazania dokumentu potwierdzającego kwalifikację wstępną albo szkolenie okresowe (wpisu do prawa jazdy, karty kwalifikacji kierowcy) | 150 zł grzywny | zał. nr 1 lp. 3 |
| Przewoźnik | Przewóz bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej albo obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy | 1500 zł | zał. nr 3 lp. 1.15 |
| Zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności przy przewozie | Przewóz przez kierowcę bez kwalifikacji wstępnej albo bez szkolenia okresowego | 1500 zł | zał. nr 4 lp. 4.1 |
| Zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności przy przewozie | Przewóz przez kierowcę bez orzeczenia lekarskiego albo bez orzeczenia psychologicznego | 1000 zł za każde | zał. nr 4 lp. 4.2, 4.3 |
Trzy terminy, które rzadko się pokrywają
Kierowca zawodowy pilnuje naraz trzech dat. Pierwsza to koniec 5 lat od świadectwa, które dostałeś po kwalifikacji wstępnej albo po ostatnim szkoleniu okresowym. Druga i trzecia to końce ważności orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Każda z nich biegnie własnym rytmem, bo badania mogłeś robić w innym roku niż kurs.
Przepis o wpisie łączy je w jedną granicę. Ustawa o kierujących pojazdami mówi, że wpis jest dokonywany w formie wymiany prawa jazdy na okres 5 lat od dnia wydania świadectwa, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż ważność obu orzeczeń. Jeśli orzeczenie lekarskie wygasa po dwóch latach, kod 95 też.
Weź przykład z kalkulatora. Świadectwo wydano 15 marca 2022 r., orzeczenie lekarskie jest ważne do 10 grudnia 2026 r., a psychologiczne do 2 maja 2029 r. Szkolenie okresowe trzeba ukończyć do 15 marca 2027 r., ale kod 95 może być ważny najdłużej do 10 grudnia 2026 r. Wszystko przez badania lekarskie, które kończą się pierwsze.
Twoje własne daty wpiszesz w kalkulatorze powyżej. Pokaże on, co wyznacza koniec wpisu, i ułoży terminy w kolejności, w jakiej przyjdą.
Szkolenie okresowe w praktyce
Obowiązek wynika wprost z art. 39d, w którym ustawa o transporcie drogowym każe kierowcy co pięć lat, począwszy od dnia uzyskania świadectwa, ukończyć szkolenie okresowe odpowiednio do pojazdu, którym wykonuje przewóz. Masz dwie drogi: jeden kurs okresowy albo cykl zajęć rozłożony na pięć lat, który obejmuje cały program kursu. Część zajęć może się odbywać na odległość.
Szkolenie prowadzi się w blokach: osobno dla kategorii C1, C1+E, C i C+E, osobno dla D1, D1+E, D i D+E. Jeśli jeździsz pojazdami z obu grup albo wracasz do zawodu, wystarczy ukończyć szkolenie z jednego bloku.
Przerwa w pracy nie zwalnia z obowiązku. Kto przestał wozić towary albo ludzi na tyle długo, że nie zdążył ze szkoleniem, przed powrotem do przewozu musi je ukończyć. Jeśli dopiero zaczynasz drogę do zawodu, punkt wyjścia opisuje tekst o tym, czym jest kwalifikacja wstępna, a krótszą ścieżkę znajdziesz w opisie kwalifikacji wstępnej przyspieszonej.
Badania przed i po sześćdziesiątce
Badania lekarskie i psychologiczne kierowcy wykonującego przewóz drogowy mają ten sam rytm. Do czasu ukończenia 60 lat robisz je co 5 lat, po ukończeniu 60. roku życia co 30 miesięcy. Wiążąca jest data ważności zapisana w orzeczeniu, dlatego w kalkulatorze przepisujesz ją z dokumentu.
W przykładzie kierowca kończy 60 lat 1 lipca 2028 r. Orzeczenie psychologiczne wygasa 2 maja 2029 r., więc kolejne badanie wypadnie już po urodzinach i będzie obowiązywać 30 miesięcy, a nie 5 lat. Od tej chwili kod 95 może częściej zależeć od badań niż od szkolenia.
Za badania nie płacisz z własnej kieszeni, jeśli jeździsz dla przewoźnika. Ustawa każe mu kierować kierowców na szkolenia okresowe i na badania oraz pokrywać koszty badań. Koszty szkolenia okresowego przewoźnik może pokryć, ale nie musi.
Wpis w starostwie i kary za braki
Nowe świadectwo albo nowe orzeczenia nie zmieniają same daty w prawie jazdy. Wpis robi starosta na Twój pisemny wniosek, na podstawie informacji w profilu kierowcy zawodowego albo kopii świadectwa i obu orzeczeń. Dzieje się to przez wymianę prawa jazdy, a opłata za nią wynosi 100 zł. W tym samym trybie wymieniasz dokument po zgubieniu albo zmianie nazwiska.
Kary zależą od tego, kto naruszył przepisy. Lista wygląda tak:
- kierowca bez dokumentu potwierdzającego kwalifikację albo szkolenie (wpisu do prawa jazdy, karty kwalifikacji): 150 zł grzywny,
- przewoźnik, którego kierowca jeździ bez kwalifikacji albo szkolenia: 1500 zł,
- zarządzający transportem: 1500 zł za brak szkolenia albo kwalifikacji kierowcy, 1000 zł za brak każdego z orzeczeń.
Ostatnia pozycja dotyczy też innych osób wykonujących czynności związane z przewozem. Kierowca odpowiada więc za dokument, a za dopuszczenie go do jazdy bez szkolenia i badań płacą firma i ludzie, którzy organizują przewóz.
Najprościej uniknąć tych kar, zapisując się na szkolenie i badania kilka miesięcy przed terminem, który w kalkulatorze wyszedł jako pierwszy.







